منابع شرقي هنر غربي دير زماني است كه كشف شده است. اميل مال (Emile Male)، هانري فوسيون (Henri Focillon)و ژان بالتروزائيتيس (Jean Baltrusaitis)، جريان هاي عمده ي آن تاثيرگذاري را تا سرچشمه اش پي گرفته اند و پيچ و خم هاي اين رودخانه را كه آبشخور اروپا در قرون وسطي بوده و با آبياري، موجب باروريش شده است، كاويده اند و بنابراين تكرار آن در اينجا بيهوده مينمايد. اما چگونه ممكن است، دستكم با ذكر چند مثال، اين پديده را كه گسترش و اصالت و نومايگي شگفتي دارد، در مجموعه اي كه به بررسي جهات اساسي هنر ايران اختصاص دارد١، يادآور نشد؟

«هنر، راهنمايي براي تبادل زايا ميان فرهنگ هاي جهاني است.» اين شعار و مشي اصلي نمايشگاه «جا به جايي قاره ها» (سفري ميان فرهنگ ها) بود؛ نمايشگاهي كه يكي از بزرگترين نمايشگاه هاي هنري آغاز هزاره بود. «جا به جايي قاره ها» كار مشترك چهار نمايشگاه لودويك فوروم شهر آخن (آلمان)، موزه ي بونفانتن شهر ماستريخت (هلند)، استادز گالري شهر هيرلين (آلمان) و موزه ي هنر مدرن شهر لي يژ (بلژيك) بود.

نوروز ايرانيان كه در آغاز فصل بهار جشن گرفته ميشود،پيام آور نوشدگي سال،مرگ زمستان، باززايي زمين و طبيعت و خروج انسان از خمودگي و پيوستن به طبيعت و شروع حيات اجتماعي دوباره در جامعه و كار دسته جمعي در بيرون از خانه و در مزرعه و باغ و بوستان است.

تلاش براي شنودن مكالمه ي شعر سهراب سپهري، سينماي عباس كيارستمي و مجسمه هاي پرويز تناولي خود به خود به اندازه ي كافي تلاشي شگفتي آور، پرسش برانگيز و ترديد بار است. وقتي كه كانون «هيچ» به اين رابطه ي سه جانبه تمركز مي دهد، حيرت ما حتا افزون تر مي شود.

مجموعه كاخ گلستان، يادگاري به جاي مانده از ارگ تاريخي تهران محل اقامت شاهان سلسله قاجار، و از زيباترين و كهنترين بناهاي پايتخت دويست ساله ايران مي باشد.

در زمستان و بهار سال ١٩٧٤ ميلادي، كريستيان نوربرگ شولتز (Christian Norberg-Schulz)در دانشگاه ام. آي. تي (M.I.T) استاد مهمان بود و من فرصت يافتم تا در دو كلاسي كه او تدريس مي كرد شركت كنم.

در دهه هاي اخير، مقوله ي «پايان» يا حتا «مرگ» هنر اغلب موضوع بحث هاي زيبايي شناسي و نقد هنري بوده است. اين نظر هر چند در شكل كنوني خود عمدتا درايالات متحده نشو و نما يافته، اما بي شك ريشه هاي تاريخي آن به برداشت هگل از پايان هنر، به صورتي كه او در دهه هاي اول سده ي نوزدهم مطرح كرد، باز مي گردد.

يكي از انواع بنيادين هنر قرن بيستم هنر آوانگارد بود كه اگرچه لزوما پيوندي با آوانگاردهاي سياسي (و نظريه هاي اجتماعي، فلسفه هاي تاريخ و ايديولوژي هايي كه بر آنها استوار بودند) نداشت اما در معتقدات و جهت گيري هاي آينده ي خود با آنها اشتراك داشت

جنگ و جانبازيهاي آن از موضوعهائي است كه بارها دستمايه آثار هنرمندان قرار گرفته است. آثار بزرگ ادبي چون جنگ و صلح، سرخ و سياه، و در جبهه غرب خبري نيست و شاهكارهاي موسيقي چون سمفوني استالينگراد، و فينلانديا نمونه هاي مشهور و شناخته شده اين تأثير هستند.